جمال الدين محمد الخوانساري

46

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

بيامرزد خدا مردى را كه مغلوب سازد ميل فرماينده‌هاى نفس خود را بسوى هوا وهوس پس نگاهدارد آنرا ، وبكشد آنرا بسوى فرمانبردارى خدا بعنان آن ، يعنى عنانى كه كرده باشد آنرا وبآن نگاه تواند داشت آنرا از سركشى ومنع تواند كرد از آنچه منع بايد كرد . 5220 رحم اللّه امرأ اخذ من حيوة لموت ، ومن فناء لبقاء ، ومن ذاهب لدائم . بيامرزد خدا مردى را كه فرا گيرد از زندگانيى از براي موتى ، واز فنائي از براي بقائى ، واز روندهء از براي پايندهء . 5221 رحم اللّه امرأ تورّع عن المحارم ، وتحمّل المغارم ، ونافس في مبادرة جزيل المغانم . بيامرزد خدا مردى را كه پرهيزگارى كند از حرامها ، ومتحمل شود ديون را ، ومنافسه كند در تعجيل كردن بزرگ غنيمتها . مراد به « متحمل شدن ديون » چنانكه مكرّر مذكور شد اينست كه ديون وقرضهاى محتاجان را بر خود گيرد وادا كند وايشان را فارغ سازد از آنها . و « منافسه در چيزى » چنانكه آن نيز مكرّر مذكور شد اينست كه : كسى رغبت كند در آن از براي معارضه با مردم در كرم يعنى از براي اين كه آنرا نشان كرم وگرامى بودن داند وبسبب آن در واقع زياد گردد مرتبهء أو از كسى كه آنرا نداشته باشد . ومراد به « بزرگ غنيمتها » هر كار خير بزرگيست .